English
Trà xanh – Trà thảo mộc được yêu thích nhất trên thế giới
Mô tả về Trà xanh
Trà xanh có nguồn gốc từ Trung Quốc hơn 4.000 năm trước và dần trở thành một phần quan trọng trong văn hóa thưởng trà của nhiều nước châu Á. Cây trà xanh có tên khoa học là Camellia sinensis, thuộc họ chè, thường sống tốt ở vùng khí hậu mát ẩm và đất giàu hữu cơ.
Cây có lá xanh đậm, mép lá có răng cưa nhỏ, búp non và lá non là phần được thu hoạch để làm trà.
Sự khác nhau giữa trà xanh, trà đen và trà ô long, trà phổ nhĩ đều xuất phát từ một loại cây trà, chủ yếu khác nhau ở cách chế biến trà sau khi thu hoạch và mức độ oxy hóa của trà.
- Trà xanh: Lá trà được hấp hoặc sao ngay sau khi hái để ngăn oxy hóa, giúp giữ màu xanh và vị thanh mát tự nhiên. Trà xanh thường giàu catechin và chất chống oxy hóa.
- Trà ô long: Lá trà sau khi thu hoạch được oxy hóa một phần nên mang đặc tính trung hòa giữa trà xanh và trà đen. Hương trà thường thơm hoa, vị mềm mại và có chiều sâu.
- Trà đen: Lá trà sau khi thu hoạch được oxy hóa hoàn toàn, tạo màu sẫm và hương vị đậm hơn. Trà đen thường được dùng phổ biến ở phương Tây và thích hợp pha với sữa hoặc gia vị.
Quá trình oxy hóa thường diễn ra qua các bước:
- Làm héo: Lá trà mất bớt nước và mềm hơn.
- Vò hoặc cuộn lá: Làm dập tế bào lá để enzyme tiếp xúc với oxy.
- Tiếp xúc với không khí: Lá bắt đầu chuyển màu từ xanh sang nâu đỏ do phản ứng oxy hóa tự nhiên.
- Sấy hoặc sao nhiệt: Dừng quá trình oxy hóa ở mức mong muốn.
Năng lượng học của Trà xanh
Theo y học cổ truyền phương Đông và góc nhìn năng lượng học tự nhiên, trà xanh có tính mát và khô nhẹ. Trà xanh giúp thanh nhiệt, làm dịu cơ thể, hỗ trợ giải nhiệt và làm sáng tinh thần. Vì vậy trà xanh thường phù hợp trong thời tiết nóng hoặc khi cơ thể có xu hướng “nhiệt”. Trà xanh có khả năng làm se, giảm dầu và hỗ trợ đào thải, nên nếu dùng nhiều có thể tạo cảm giác khô cơ thể, khô dạ dày hoặc lạnh bụng ở người thể hàn.
Lợi ích cho sức khỏe của Trà xanh
Lá trà xanh là một trong những loại thảo mộc được sử dụng lâu đời ở châu Á. Nhờ giàu polyphenol, đặc biệt là catechin và EGCG (Epigallocatechin Gallate), trà xanh được nghiên cứu rộng rãi về lợi ích đối với sức khỏe thể chất và tinh thần.
Trà xanh chứa hàm lượng chất chống oxy hóa cao, giúp bảo vệ tế bào khỏi gốc tự do và làm chậm quá trình lão hóa. EGCG là hợp chất nổi bật có khả năng hỗ trợ bảo vệ tim mạch, da, não bộ, có ích cho các triệu chứng chuyển hóa chất và ung thư,
Trà xanh chứa caffeine tự nhiên kết hợp với L-theanine, giúp tăng sự tập trung, tỉnh táo nhưng dịu nhẹ hơn cà phê, ít gây cảm giác bồn chồn.
Nhiều nghiên cứu cho thấy trà xanh có thể giúp hỗ trợ sức khỏe tim mạch bằng cách giúp giảm cholesterol xấu (LDL), cải thiện tuần hoàn máu và ổn định huyết áp.
Catechin trong trà xanh có thể hỗ trợ tăng chuyển hóa năng lượng và oxy hóa chất béo nên có khả năng giúp giảm cân, giảm mỡ máu.
Các hợp chất trong trà xanh được cho là có khả năng hỗ trợ trí nhớ, sự tập trung và bảo vệ tế bào thần kinh trước quá trình lão hóa.
Trà xanh cũng có những tác động tích cực cho việc kháng insulin và tiểu đường type 2.
Ngoài ra, trà xanh có đặc tính kháng viêm và chống oxy hóa, giúp làm dịu da, giảm dầu nhờn trên da, trị mụn.
Polyphenol và flavonoid trong trà xanh có đặc tính kháng khuẩn, tốt cho sức khỏe răng miệng và hỗ trợ miễn dịch tự nhiên cho cơ thể.
Hơn nữa, trong văn hóa Á Đông, trà xanh còn gắn liền với sự thư giãn, tĩnh tâm và cân bằng tinh thần thông qua nghệ thuật thưởng trà.
Cách sử dụng trà xanh
Trà xanh có thể được sử dụng phổ biến trong việc pha trà.
Bạn dùng khoảng 3–5g trà khô với nước nóng khoảng 70–85°C. Ngâm trà từ 1–3 phút để giữ vị thanh nhẹ và tránh bị đắng. Có thể pha lại nhiều lần.
Hoặc có thể làm matcha hoặc bột trà xanh: Lá trà được nghiền thành bột mịn để pha uống, làm bánh, sinh tố hoặc kết hợp trong các món ăn và thức uống tự nhiên.
Ngoài ra, trà xanh có thể dùng làm toner, xông mặt, mặt nạ hoặc nước rửa giúp làm dịu da, hỗ trợ giảm dầu và chống oxy hóa cho làn da.
Lá trà xanh tươi hoặc khô có thể nấu nước để tắm hoặc xông, giúp thư giãn cơ thể, làm sạch da và tạo cảm giác dễ chịu.
Trà xanh được dùng để tạo hương cho cơm, bánh, kem, kẹo hoặc kết hợp trong các món ăn truyền thống châu Á.
Lưu ý khi sử dụng
- Không nên pha nước quá sôi vì dễ làm trà đắng và mất đi lượng vitamin C trong trà.
- Hạn chế uống khi bụng đói sẽ gây khó chịu hoặc quá muộn vào buổi tối vì cafein trong trà xanh sẽ gây mất ngủ.
- Có thể kết hợp với gừng, mật ong hoặc thảo mộc ấm để cân bằng tính mát của trà xanh.
Lời khuyên
Không nên uống trà xanh quá nhiều, và liều lượng tùy vào mỗi người, bạn nên thử một lượng vừa phải để xem phản ứng của cơ thể và chọn ra một liều lượng thích hợp với mình.
Cách trồng và chế biếnchè xanh
Cây trà xanh thường được trồng bằng hạt hoặc giâm cành trên đất tơi xốp, giàu hữu cơ và thoát nước tốt. Cây thích khí hậu mát ẩm, nhiều ánh sáng nhẹ và lượng mưa ổn định.
Người trồng cần:
- Giữ đất đủ ẩm nhưng không úng nước
- Bón compost hoặc phân hữu cơ định kỳ
- Cắt tỉa thường xuyên để cây ra nhiều búp non
- Trồng ở vùng đồi hoặc cao nguyên để trà có hương vị tốt hơn
Sau khoảng 2–3 năm chăm sóc, cây bắt đầu cho thu hoạch ổn định. Phần được hái chủ yếu là búp non và 1–2 lá non phía dưới.
Cách chế biến các loại trà xanh, trà đen, và trà ô long xem ở phần mô tả.
Các sản phẩm chế biến từ Trà xanh ở trang trại An Farm
- Trà xanh
- Bột trà xanh